Тұмау және ЖРВИ көздері адамнан адамға ауа тамшылары арқылы таралады және инфекция өте оңай таралады. Тұмау болып табылмайтын жедел респираторлық вирустық инфекциялар (ЖРВИ) туралы сөз болғанда, ауру біртіндеп дамиды. Көбінесе ол шаршаудан, мұрынның бітелуінен және құрғақ жөтелден басталады, содан кейін ол ылғалданады. Тұмау тамырларға әсер етеді, бұл қызыл иектің және мұрынның шырышты қабығының қан кетуіне әкелуі мүмкін.
Тұмау-кез-келген адамға әсер ететін жұқпалы ауру. Тұмау вирусы жұқтырған адамдардан басқалардың мұрын-жұтқыншағы арқылы таралады. Әдетте тұмаудың басталуы кенеттен болады және алғашқы белгілерге безгегі, безгегі (37,5-тен 39 °C-қа дейін), бас ауруы, бұлшықет және буын аурулары, қалтырау, шаршау, жөтел, мұрынның ағуы немесе бітелуі, тамақ ауруы мен қышу жатады. А және В типті тұмау вирустары инфекциядан кейін бірнеше сағат ішінде тыныс алу жолдарының шырышты қабығына терең әсер ете бастайды, бұл қайталама бактериялық инфекцияларға жол ашады. Алғашқы белгілер пайда болған кезде, үйде болу (науқасты бөлек бөлмеде оқшаулау) және дереу дәрігерге бару арқылы инфекцияның одан әрі таралуын болдырмау өте маңызды. Тұмау кезінде төсек демалысын сақтау өте маңызды, өйткені бұл жүрек-қан тамырлары мен иммундық жүйелерге, сондай-ақ дененің басқа жүйелеріне жүктемені азайтады. Тұмаумен өзін-өзі емдеу ұсынылмайды, диагнозды және емдеуді пациенттің жағдайы мен жасына байланысты дәрігер тағайындауы керек. Көптеген адамдар тұмаумен бірнеше күн ғана ауырады, бірақ кейбір жағдайлар ауыр болуы мүмкін, кейде ауыр зардаптарға және тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Тұмау мен ЖРВИ әсіресе егде жастағы адамдарға, жас балаларға, сондай-ақ иммундық бұзылулары мен созылмалы аурулары бар адамдарға қауіпті. Тұмау бұрыннан бар созылмалы аурулардың өршуіне себеп болуы мүмкін және пневмония, бронхит, жоғарғы тыныс жолдары мен ЛОР мүшелерінің проблемалары, миокардит, перикардит, менингит, менингоэнцефалит және т.б. сияқты әртүрлі асқынуларды тудыруы мүмкін. Тұмаудың алдын алу вакцинация арқылы тиімді жүзеге асырылады. Вакцина халықтың барлық санаттарына, әсіресе балаларға, созылмалы аурулары бар адамдарға, жүкті әйелдерге және кәсіби тәуекелге ұшыраған адамдарға (медицина қызметкерлеріне, мұғалімдерге, студенттерге, қызмет көрсету және көлік қызметкерлеріне) ұсынылады. Вакцинация аурудың өршуі басталғанға дейін 2-3 апта бұрын және дәрігердің алдын-ала қарауынан кейін білікті қызметкерлер медициналық мекемелерде ғана жүргізілуі керек. Уақтылы вакцинация тұмау қаупін едәуір төмендетеді, сонымен қатар аурудың ауырлығы мен ұзақтығын азайтады, асқынулардың дамуына жол бермейді. Эпидемиялық маусым басталмас бұрын тұмауға қарсы екпе алуды ұмытпаңыз. Дегенмен, бұл вакцина ЖРВИ-нің қалған бөлігінен қорғамайтынын есте ұстаған жөн. Спецификалық емес ЖРВИ алдын алу шараларын қолдану аурудың қаупін едәуір азайтуға және вирустық инфекцияның таралуын болдырмауға көмектеседі: адамдар көп жиналатын жерлерде және қоғамдық көліктерде болу уақытын азайтыңыз, қоғамдық орындарда маска қолданыңыз, науқас адамдармен (түшкіру немесе жөтелу) жақын қарым-қатынастан аулақ болыңыз, қолыңызды сабынмен үнемі жуыңыз, әсіресе көшеден және қоғамдық көліктен кейін,спортпен шұғылданыңыз, мұрын қуысын шайыңыз, cіз тұрған бөлмені үнемі желдетіп, дымқыл тазалаңыз. Сондай-ақ, С дәруменіне бай тағамдарды (мүкжидек, лингонберри, лимон және т.б.), сонымен қатар сарымсақ пен пияз қосылған тағамдарды тұтыну ұсынылады. Жеткілікті ұйықтау, дұрыс тамақтану, үнемі жаттығулар жасау және салауатты өмір салтын ұстану маңызды. Осы шаралардың барлығын сақтау Сізді және айналаңыздағы адамдарды тұмаудан және оның жағымсыз әсерінен қорғауға көмектеседі. Иммунитетті жақсартуға арналған қосымша элементтер. Иммунетитетті төмендетін әдеттер бар. Олардан тезірек құтылуға тырысыңыз: Шылым шекпеу. Егер шылым шексеңіз, бұл әдеттен арылыңыз. Темекі түтінінде 4000-ға жуық химиялық қоспалар бар. Оның ішінде, 43-ке жуығы канцерогенді (ракқа шалдығуға әсер етеді). Шылым шегу жүрек пен өкпе ауруларын жиілетеді. Темекі тартудан келген аурулар ішкі органдардың қызметін бұзып, иммунитет жүйесін төмендетеді.
Л.ЧАЛТИКЕНОВА, Қордай аудандық санитариялық—эпидемиологиялық бақылау басқармасының бас маманы
