Нашақорлық – қазіргі қоғамдағы ең өзекті әлеуметтік және медициналық мәселелердің бірі. Ол адамның есірткі заттарына тәуелді болып, физикалық және психологиялық тұрғыдан байланып қалуымен сипатталады. Есірткіні қолдану адамның денсаулығын, жеке тұлғасын, отбасы қатынастарын бұзады және көбінесе қылмысқа, мезгілсіз өлімге алып келеді.
НАШАҚОРЛЫҚ ДЕГЕНІМІЗ НЕ?
Нашақорлық – есірткі заттарын қолдануға деген тоқтатуға келмейтін құмарлықпен сипатталатын созылмалы ауру. Уақыт өте келе ағза есірткіге үйреніп, бұрынғы әсерді сезіну үшін адамға оның мөлшерін үнемі көбейтуге тура келеді. Бұл денсаулық пен әлеуметтік өмірге ауыр зардаптар әкеледі.
НАШАҚОРЛЫҚТЫҢ ТАРАЛУ СЕБЕПТЕРІ
Есірткіні қолданудың негізгі себептері мыналар:
қызығушылық және жаңа сезімдерді бастан кешіруге ұмтылу;
достар мен қоршаған ортаның ықпалы;
отбасындағы мәселелер және ересектер тарапынан бақылаудың жеткіліксіздігі;
күйзеліс, депрессия және психологиялық қиындықтар;
есірткінің зияны туралы ақпараттың жеткіліксіз болуы.
Әсіресе жасөспірімдер мен жастар осал топқа жатады, өйткені олар құрдастарының ықпалына тез беріліп, оның салдары туралы көп жағдайда ойланбайды.
ЕСІРТКІНІ ҚОЛДАНУДЫҢ САЛДАРЫ
Есірткі адам ағзасының барлық мүшелері мен жүйелеріне зиян келтіреді.
Денсаулыққа әсері:
ми мен жүйке жүйесінің зақымдануы;
жүрек-қан тамырлары аурулары;
бауыр мен бүйрек қызметінің бұзылуы;
иммунитеттің әлсіреуі;
АИТВ инфекциясын, В және С вирусты гепатиттерін жұқтыру қаупінің жоғарылауы.
Психикаға әсері:
есте сақтау мен зейіннің нашарлауы;
депрессия мен мазасыздық;
агрессивтілік және орынсыз мінез-құлық;
психикалық бұзылыстардың дамуы.
Қоғамға әсері:
қылмыстың артуы;
отбасылардың бұзылуы;
еңбекке қабілеттіліктің төмендеуі;
жастар арасындағы өлім-жітімнің көбеюі.
НАШАҚОРЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ
Нашақорлықпен күресудің ең тиімді жолы – оның алдын алу. Ол келесі шараларды қамтиды:
салауатты өмір салтын қалыптастыру;
спортпен және шығармашылықпен айналысу;
халықтың есірткінің зияны туралы ақпараттануын арттыру;
отбасылық құндылықтарды нығайту;
зиянды ұсыныстардан бас тарта білу дағдыларын дамыту.
Әр адам өз денсаулығы мен болашағы үшін жауапты екенін ұмытпауы керек.
С. ЖОЛДАСБЕКОВА, Қордай аудандық орталық ауруханасының дәрігер-наркологы
