Қоғамның дамуы әр шаңырақтың тұрмысынан, балалардың тәрбиесі мен білімінен, аналардың денсаулығынан және отбасы мүшелерінің ертеңгі күнге деген сенімінен көрінеді. Осы құндылықтарды қорғау мен қолдауда Қазақстан Республикасының Конституциясы айрықша орын алады. Ата Заңда бекітілген әлеуметтік қағидаттар азаматтардың лайықты өмір сүруіне жағдай жасауға, отбасының мүддесін қорғауға және адамға қажетті мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге бағытталған.
Әлеуметтік мемлекеттің басты міндеттерінің бірі – қоғамдағы әр адамның өмірлік жағдайын ескеру. Бір отбасы үшін сапалы білім алу маңызды болса, екіншісі үшін медициналық қызметке қол жеткізу, тұрақты жұмыспен қамтылу немесе қиын кезеңде мемлекет көмегін алу өзекті болуы мүмкін. Сондықтан әлеуметтік қолдаудың нәтижесі көрсетілген қызметтің көлемімен ғана емес, оның тұрғындардың нақты қажеттіліктеріне қаншалықты жауап беретінімен де өлшенеді.
Отбасының берік негізі – ұрпақ тәрбиесі мен білім. Конституцияның 33-бабында азаматтардың мемлекеттік оқу орындарында орта білімді ақысыз алу құқығы бекітілген. Бұл – әр баланың білімге қол жеткізуіне мүмкіндік беретін маңызды кепілдік. Алайда білімнің құндылығы мектеп табалдырығын аттаумен шектелмейді. Баланың қауіпсіз ортада оқуы, қабілетін дамытуы, ұстаздардан тиісті қолдау алуы және қоғамға бейімделуі де назардан тыс қалмауы керек. Ата-ананың бала тәрбиесіне жауапкершілікпен қарауы мен білім беру ұйымдарының міндеттерін сапалы орындауы өзара үйлескенде ғана оң нәтиже қалыптасады.
Қордай аудандық аналар кеңесі үшін жас ұрпақтың тәрбиесі мен отбасындағы адамгершілік құндылықтарды сақтау – маңызды бағыттардың бірі. Баланы кішкентайынан әділдікке, үлкенді құрметтеуге, өзгенің пікірін сыйлауға және міндетін адал атқаруға үйрету оның болашақтағы азаматтық ұстанымына әсер етеді. Құқықтық сауаттылық та осындай тәрбиеден басталады. Өз құқығын білетін, сонымен қатар айналасындағылардың құқығын құрметтейтін ұрпақ қалыптастыру – отбасы мен қоғамның ортақ жауапкершілігі.
Денсаулық – адам өміріндегі орны бөлек құндылық. Конституцияның 32-бабы азаматтардың денсаулығын сақтауға және заңда белгіленген көлемде кепілдік берілген медициналық көмекті ақысыз алуға құқығын айқындайды. Бұл ретте медициналық қызметтің түрлері мен оны алу шарттары қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады. Әсіресе ана мен баланың денсаулығын қорғау, профилактикалық тексерулердің маңызын түсіндіру және салауатты өмір салтын қалыптастыру бағытындағы жұмыстардың мәні зор.
Әрбір ана баласының амандығын, отбасы мүшелерінің саулығын ойлайды. Сондықтан медициналық ұйымдардағы түсіндіру жұмыстарының қолжетімді болуы, тұрғындардың қажетті ақпаратты уақытылы алуы және денсаулыққа қатысты мәселелерге жауапкершілікпен қарауы маңызды. Аурудың алдын алу мәдениетін қалыптастыру тек медицина қызметкерлеріне ғана жүктелмейді. Бұл ретте отбасының күнделікті дағдылары, ата-ананың өнегесі және қоғамдық ұйымдардың ағартушылық жұмыстары да өз үлесін қосады.
Отбасының экономикалық тұрақтылығы еңбекпен тығыз байланысты. Конституцияның 27-бабы азаматтардың еңбек ету бостандығын және қызмет пен кәсіп түрін еркін таңдау құқығын бекітеді. Еңбек қауіпсіздігі, лайықты еңбекақы, демалыс уақыты және әлеуметтік қорғалу мәселелері де заңдық кепілдіктермен реттеледі. Адамның еңбегі бағаланып, жұмыс орнында оның құқықтары сақталғанда отбасының тұрмыстық жағдайын жоспарлауға және балалардың болашағына сеніммен қарауға негіз қалыптасады.
Сонымен бірге өмірде күтпеген жағдайлар кездесуі мүмкін. Жұмысынан айырылу, денсаулық жағдайының өзгеруі, мүгедектік немесе асыраушысынан айырылу отбасының мүмкіндіктеріне әсер етеді. Конституцияның 31-бабында заңда көзделген негіздер бойынша әлеуметтік қамсыздандыруға кепілдік берілген. Ал нақты жәрдемақылардың, төлемдердің және өзге де қолдау шараларының шарттары тиісті заңнамамен айқындалады. Қандай көмекке құқығы бар екенін білу азаматқа қажетті рәсімдерден дұрыс өтуге мүмкіндік береді.
Осы бағытта Қордай ауданында «Аяла» отбасын қолдау орталығы да өз қызметін көрсетіп келеді. Орталық отбасыларға қолдау көрсетуге, тұрмыстық қиындықтарға тап болған азаматтарға бағыт-бағдар беруге және отбасылық құндылықтарды нығайтуға бағытталған жұмыстар жүргізеді. Мұндай қолдау тетіктері ата-аналардың жауапкершілігін арттыруға, отбасындағы өзара түсіністікті қалыптастыруға және балалардың қауіпсіз ортада тәрбиеленуіне ықпал етеді. Қажет болған жағдайда мамандардың кеңесіне жүгіну азаматтарға туындаған мәселелерді шешу жолдарын қарастыруға мүмкіндік береді. Аналар кеңесі мен отбасын қолдау орталығының қызметі ортақ құндылықтарды дәріптеу, отбасылық қарым-қатынасты нығайту және тұрғындардың әлеуметтік мәселелерге қатысты хабардарлығын арттыру бағыттарында өзара сабақтасады.
Отбасының әл-ауқатын нығайтуда әйелдердің құқықтық және әлеуметтік сауаттылығын арттырудың да маңызы жоғары. Көп жағдайда ана отбасының күнделікті тіршілігін ұйымдастырып қана қоймай, балалардың оқуына, денсаулығына және жақындарының әл-ауқатына қатысты шешімдер қабылдайды. Сондықтан әлеуметтік қызметтер жөніндегі түсінікті ақпарат, құқықтық кеңес алу мүмкіндігі және қоғамдық қолдау тетіктері әйелдердің өз мәселелерін дербес шешуіне көмектеседі. Отбасыға көрсетілген қолдау – қоғамның тұрақтылығына жасалған үлес.
Қордай ауданында отбасылардың әл-ауқатын нығайту, аналар мен балалардың мүддесін қорғау, жастардың тәрбиесіне көңіл бөлу және тұрғындардың құқықтық сауаттылығын жетілдіру мәселелері өзекті. Бұл міндеттерді жүзеге асыруда мемлекеттік мекемелермен қатар, қоғамдық ұйымдардың, ардагерлердің, ата-аналардың және белсенді азаматтардың өзара байланысы маңызды. Ортақ мәселелерді бірлесе талқылау, пайдалы бастамаларды қолдау және тұрғындарға қажетті ақпаратты жеткізу қоғамдағы ынтымақтастықты арттырады.
Қордай аудандық аналар кеңесі отбасының қоғамдағы орнын нығайтуға, бала тәрбиесіне жауапкершілікпен қарауға және әйелдер мен балалардың құқықтары жөніндегі түсіндіру жұмыстарын дамытуға үлес қосуды маңызды санайды. Конституциялық кепілдіктерді білу әр азаматқа өз мүмкіндіктерін дұрыс бағалауға, ал қоғамдық ұйымдарға тұрғындардың қажеттіліктерін ескеруге жол ашады.
Елдің болашағы – тәрбиелі ұрпақ пен берекелі отбасында. Әр баланың білім алуына жағдай жасау, ана мен баланың денсаулығын қорғау, адал еңбекті бағалау және әлеуметтік қолдаудың қолжетімді болуына мән беру – баршамызға ортақ міндет. Отбасыға қамқорлық көрсетіліп, азаматтың құқығы құрметтелген жерде өзара сенім нығайып, қоғамның болашағына деген жауапкершілік арта түседі.
Қыпшақбаева Қарлығаш, Қордай аудандық аналар кеңесінің төрайымы
