Қордай аудандық аумақтық сайлау комиссиясының хатшысы Ниязгулова Гайни Рахатқызымен сұхбат.
-Сайлау комиссиясының хатшысы ретінде негізгі міндеттеріңіз қандай?
— Комиссия отырыстарының хаттамаларын жүргіземін, сайлау құжаттарын дайындаймын және олардың дұрыс рәсімделуін қамтамасыз етемін, УСК-на әдістемелік көмек көрсетіп, қажетті материалдар мен тиісті ақпараттар әзірлеймін, мүгедектігі бар азаматтар үшін сайлау учаскелерінің қолжетімділігіне мониторинг жүргізіп, ерекше қажеттілікті талап ететін сайлаушылар тізімдерін өзектендіру бойынша жұмысты ұйымдастырамын.
— Сайлауға дайындық жұмыстары қашан басталады?
-Сайлау тағайындалғаннан кейін дайындық жұмыстары бірден басталады. Осы кезеңде сайлау комиссияларының ұйымдастырушылық қызметі күшейтіліп, күнтізбелік жоспар бекітіледі. Сайлау құжаттарын әзірлеу, сайлау комиссиялары мүшелерін оқыту және әдістемелік сүйемелдеу жұмыстары жүргізіледі. Сонымен қатар сайлау учаскелерін материалдық-техникалық қамтамасыз ету, сайлаушылар тізімін нақтылау, ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын ұйымдастыру және заңнама талаптарының орындалуын қамтамасыз ету шаралары жүзеге асырылады.
-Сайлау күні хатшының жұмысы қалай өтеді?
— Сайлау учаскелерінің ашылу сәтінен бастап дауыс беру аяқталғанға дейін барлық сайлау рәсімдерінің заң талаптарына сәйкес жүргізілуін бақылауды жүзеге асырамын. Сайлау қорытындылары бойынша тиісті құжаттарды рәсімдеп, лауазымдық міндеттеріме сәйкес есептерді дайындаймын және оларды жоғары тұрған сайлау комиссиясына белгіленген тәртіппен жолдаймын.
— Сайлау процесінің ашықтығы қалай қамтамасыз етіледі?
— Байқаушылардың, БАҚ өкілдерінің, кандидаттардың сенімді өкілдерінің қатысуына мүмкіндік беріледі және барлық рәсімдер заңнамаға сәйкес ашық өткізіледі.
— Сайлау заңнамасындағы соңғы өзгерістер жұмысыңызға қалай әсер етті?
— Өзгерістер сайлау процесінің ашықтығы мен тиімділігін арттырды. Біз жаңа талаптарды меңгеріп, құжаттарды рәсімдеу және ақпараттандыру жұмыстарын жетілдірдік. Сонымен қатар, сайлау рәсімдерінің заң талаптарына толық сәйкес орындалуына ерекше көңіл бөлінуде.
Соңғы өзгерістер сайлау процесінің жариялылығын күшейтіп, байқаушылар мен бұқаралық ақпарат құралдарының жұмысын ұйымдастыруға қосымша мүмкіндіктер берді. Бұл азаматтардың сайлау жүйесіне деген сенімін арттыруға ықпал етеді. Жалпы алғанда, заңнамадағы жаңашылдықтар біздің жұмысымыздың жауапкершілігін арттырғанымен, сайлауды әділ, ашық және заң талаптарына сай өткізуге оң әсерін тигізді деп есептеймін.
— Комиссия мүшелері арнайы дайындықтан өте ме?
— Иә, сайлау алдында барлық аумақтық және төмен тұрған сайлау комиссияларының мүшелері арнайы оқытудан өтеді. Оқыту барысында сайлау заңнамасының талаптары, нормативтік-құқықтық актілердегі өзгерістер, сайлау рәсімдерін ұйымдастыру және өткізу тәртібі түсіндіріледі. Сонымен қатар практикалық сабақтар өткізіліп, комиссия мүшелерінің сайлау күні атқаратын іс-қимылдары пысықталады. Бұл оқыту олардың кәсіби біліктілігін арттыруға және сайлау процесін заң талаптарына сәйкес, ашық әрі әділ өткізуге бағытталған.
— Азаматтардың сайлауға белсенді қатысуы неге маңызды?
— Сайлау – әр азаматтың өз таңдауын білдіру құқығы және конституциялық міндеттерінің бірі. Азаматтардың сайлауға белсенді қатысуы мемлекеттік биліктің заңдылығын нығайтуға, қоғамдағы демократиялық процестердің дамуына және халықтың мүддесін ескеретін шешімдердің қабылдануына ықпал етеді. Сонымен қатар сайлауға қатысу арқылы азаматтар елдің саяси өміріне тікелей әсер етіп, билік органдарының ашықтығы мен жауапкершілігін арттыруға өз үлесін қосады.
— Жастардың сайлауға қызығушылығын қалай арттыруға болады?
— Жастардың сайлауға қызығушылығын арттыру үшін ең алдымен ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын күшейту қажет. Жастар сайлаудың маңызы мен оның елдің болашағына әсерін жақсы түсінуі керек. Ол үшін білім беру ұйымдарында кездесулер, ашық дәрістер, пікірталастар мен түрлі танымдық іс-шаралар ұйымдастырылғаны жөн.
Сонымен қатар, әлеуметтік желілер мен цифрлық платформаларды тиімді пайдалану маңызды. Қазіргі жастар ақпаратты көбіне интернет арқылы алатындықтан, сайлау туралы түсінікті әрі қызықты контент ұсыну олардың белсенділігін арттыруға ықпал етеді.
Жастардың азаматтық бастамаларын қолдау, еріктілік қызметке тарту және қоғамдық өмірге қатысу мүмкіндіктерін кеңейту де олардың жауапкершілік сезімін қалыптастырады. Азаматтық белсенділігі жоғары жастар сайлауға да саналы түрде қатысады.
Сондықтан жастардың саяси-құқықтық сауаттылығын арттыру, олардың пікіріне құлақ асып, қоғамдық шешімдер қабылдау үдерісіне тарту – сайлауға деген қызығушылықты арттырудың маңызды жолдарының бірі деп есептеймін.
— Қызметіңіздегі ең есте қалған оқиға қандай?
— Әрбір сайлау науқаны өзінше ерекше және жауапты кезең болып табылады. Дегенмен, азаматтардың белсенділігі жоғары болған сайлаулар ерекше есте қалады. Әсіресе таңертеңнен бастап сайлаушылардың көптеп келіп, өз азаматтық ұстанымдарын білдіруі бізге үлкен жауапкершілік жүктейді. Сондай-ақ алғаш рет дауыс беруге келген жастардың қуанышы мен ел болашағына бейжай қарамайтын азаматтардың белсенділігі ерекше әсер қалдырады. Мұндай сәттер қоғамның саяси мәдениетінің артып келе жатқанын көрсетеді. Сондықтан әрбір сайлаудың сәтті өтіп, тұрғындардың белсенді қатысуы мен үшін ең есте қаларлық оқиғалардың бірі болып саналады.
— Болашақта сайлау жүйесін жетілдіру үшін қандай ұсыныстарыңыз бар?
— Азаматтарды ақпараттандыруды күшейтіп, цифрлық технологияларды тиімді пайдалану қажет деп санаймын. Ең алдымен, халықтың сайлау туралы құқықтық сауаттылығын арттыру маңызды. Ол үшін бұқаралық ақпарат құралдары, әлеуметтік желілер және түрлі ақпараттық платформалар арқылы түсіндіру жұмыстарын жүйелі түрде жүргізу қажет.
Сонымен қатар, сайлау процесін ұйымдастыруда заманауи цифрлық технологияларды енгізу мен жетілдіру жұмыстың тиімділігін арттырып, уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді. Сайлаушыларға қажетті ақпаратты жедел жеткізу, сайлаушылар тізімін нақтылау және сайлау рәсімдерінің ашықтығын қамтамасыз ету бағытында цифрлық шешімдердің маңызы зор.
Сондай-ақ жастардың саяси белсенділігін арттыруға ерекше көңіл бөлу керек деп ойлаймын. Өйткені жастардың қоғамдық-саяси өмірге белсенді қатысуы еліміздегі демократиялық үдерістердің одан әрі дамуына ықпал етеді. Жалпы, сайлау жүйесін жетілдірудің басты мақсаты – азаматтардың сенімін нығайтып, сайлаудың ашық, әділ және заң талаптарына толық сәйкес өтуін қамтамасыз ету.
— Сайлаушыларға қандай тілегіңіз бар?
— Әрбір азамат өз конституциялық құқығын пайдаланып, сайлауға белсенді қатысса екен деймін. Бұл – еліміздің болашағына қосылған маңызды үлес. Өйткені әрбір дауыс мемлекеттің дамуына, қоғамдағы маңызды шешімдердің қабылдануына әсер етеді. Азаматтардың белсенділігі елдегі демократиялық құндылықтардың нығаюына және азаматтық қоғамның дамуына ықпал етеді. Сондықтан барша сайлаушыларды жауапкершілік танытып, өз таңдауын жасауға шақырамын. Еліміздің тұрақты дамуы мен жарқын болашағы әрқайсымыздың азаматтық ұстанымымызға байланысты деп есептеймін.
— Сұхбатыңызға рақмет!
